Ebru Atölyesi Çanakkale’de: Mustafa Çakar ile Renkler Su Üzerinde Buluşacak

Çanakkale Kültür Yolu Festivali, geleneksel Türk sanatlarının en özgün örneklerinden biri olan ebruyu uygulamalı bir atölyeyle sanatseverlerle buluşturacak. Mustafa Çakar’ın katılımıyla düzenlenecek Ebru Atölyesi, 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da gerçekleştirilecek.

Suyun yüzeyine bırakılan renklerin şekillendirilmesi ve ortaya çıkan desenin kâğıda aktarılması esasına dayanan ebru sanatını yakından tanımak isteyen katılımcılar, atölyede yalnızca bir sanat gösterisini izlemeyecek; kendi çalışmalarını oluşturma fırsatı da bulacak.

Program hem çocuklara hem yetişkinlere yönelik iki ayrı seans halinde düzenlenecek. Festivalin güncel programına göre çocuk seansı 13.00-14.00, yetişkin seansı ise 14.30-15.30 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Atölyeye sanatçı Mustafa Çakar eşlik edecek.

Mustafa Çakar Ebru Atölyesi Ne Zaman?

Ebru Atölyesi, Çanakkale Kültür Yolu Festivali’nin ilk günü olan 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilecek.

Program iki farklı katılımcı grubuna göre planlandı:

• Çocuk Ebru Atölyesi: 13.00 – 14.00
• Yetişkin Ebru Atölyesi: 14.30 – 15.30
• Sanatçı: Mustafa Çakar
• Yer: Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
• Adres: Barbaros Mahallesi, 17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale
• Çocuk yaş grubu: 7-15 yaş
• Kontenjan: 10 kişi
• Kayıt: atolyekayit.com
• Etkinlik: Ücretsiz

Festivalin yayımlanan 29 Ağustos programında Ebru Atölyesi, aynı gün Hamidiye Tabyası Hangar’da gerçekleştirilecek Çanakkale Halıları söyleşisinin hemen ardından yer alıyor.

Ebru Sanatı Nedir?

Ebru, özel olarak hazırlanmış yoğunlaştırılmış sıvının yüzeyinde renklerle oluşturulan desenlerin kâğıt üzerine aktarılmasına dayanan geleneksel bir Türk kâğıt süsleme sanatı.

Sanatçı önce boyaları teknenin yüzeyine bırakıyor. Renkler su üzerinde yayılırken biz, tarak ve benzeri araçlarla şekillendirilebiliyor. Kompozisyon tamamlandığında kâğıt suyun yüzeyine yatırılıyor ve ortaya çıkan desen tek seferde kâğıda aktarılıyor.

Suyun hareketi, boyanın yayılma biçimi ve sanatçının müdahalesi her çalışmada farklı olduğundan ortaya çıkan desenler de kendilerine özgü oluyor.

UNESCO da ebruyu renk pigmentlerinin hazırlanmış sıvı yüzeyine serpilmesi ve ardından desenlerin kâğıda aktarılmasıyla uygulanan geleneksel Türk sanatı olarak tanımlıyor. Ebru, 2014 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne kaydedildi.

Ebru Atölyesinde Katılımcılar Ne Yapacak?

Atölyenin en önemli özelliği katılımcının yalnızca izleyici olarak kalmaması.

Mustafa Çakar eşliğinde gerçekleştirilecek uygulamada katılımcılar ebru teknesindeki suyun hazırlanışı, boyaların yüzeydeki davranışı ve desen oluşturma sürecinin temel aşamalarıyla tanışabilecek.

Renklerin tekneye bırakılmasının ardından ortaya çıkan görüntünün nasıl yönlendirildiği görülecek ve hazırlanan desenler kâğıda aktarılacak.

Festival programında da atölyenin çocuk ve yetişkin katılımcıların kendi tek ve tekrarı olmayan çalışmalarını üretebilecekleri uygulamalı bir etkinlik olarak gerçekleştirileceği belirtiliyor.

Çocuklar İçin Ebru Atölyesi Saat 13.00’te

29 Ağustos’taki ilk seans çocuklara ayrıldı.

13.00-14.00 saatleri arasındaki çocuk atölyesi, paylaşılan etkinlik koşullarına göre 7-15 yaş arasındaki katılımcılara yönelik gerçekleştirilecek.

Çocukların ebruyla tanışması yalnızca geleneksel bir sanat dalını öğrenmeleri açısından değil, renk ve biçim ilişkisini doğrudan deneyimlemeleri açısından da farklı bir etkinlik sunuyor.

Ebruda yapılan her hareketin su yüzeyinde doğrudan bir karşılığı bulunuyor. Çocuk önce rengin yayılışını gözlemliyor, ardından oluşturmak istediği görüntü için karar veriyor ve son aşamada çalışmasının kâğıt üzerindeki sonucuyla karşılaşıyor.

Bu süreç dikkat, sabır, gözlem ve el-göz koordinasyonu gibi farklı becerilerin aynı uygulama içerisinde kullanılmasını sağlıyor.

Yetişkinler İçin Ayrı Ebru Seansı Düzenlenecek

Çocuk programının ardından 14.30-15.30 saatleri arasında yetişkin katılımcılara yönelik Ebru Atölyesi gerçekleştirilecek.

Böylece geleneksel sanatlara ilgi duyan yetişkinler de aynı gün Mustafa Çakar eşliğinde ebru yapım sürecini uygulamalı olarak deneyimleyebilecek.

Özellikle ebru sanatını daha önce yalnızca sergilerde veya hazırlanmış eserler üzerinde görmüş ziyaretçiler için su üzerinde başlayan bir kompozisyonun kâğıda aktarılma sürecini doğrudan görmek farklı bir deneyim oluşturacak.

Ebruda Kullanılan Geleneksel Malzemeler Neler?

Geleneksel ebru, kendine özgü araç ve malzemelere sahip bir sanat.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı, geleneksel uygulamada boyaların doğal yöntemlerle elde edildiğini; suyun yoğunluğunu artırmak için bitkisel kökenli kitre, boyaların açılmasına yardımcı olmak amacıyla ise öd kullanıldığını belirtiyor.

Ebru uygulamalarında geleneksel olarak öne çıkan araç ve malzemeler arasında şunlar bulunuyor:

• Ebru teknesi: Çalışmanın gerçekleştirildiği geniş ve sığ kap.
• Kitre: Sıvının yoğunluğunu artırmak amacıyla kullanılan geleneksel malzeme.
• Boyalar: Teknenin yüzeyine bırakılarak desenin temelini oluşturan renkler.
• Öd: Geleneksel yöntemde boyanın sıvı yüzeyindeki yayılımını düzenlemeye yardımcı oluyor.
• Fırçalar: Boyanın tekneye serpilmesinde kullanılıyor.
• Biz: Su üzerindeki boya damlalarının yönlendirilmesini sağlıyor.
• Tarak: Tekrarlayan ve düzenli desenlerin oluşturulmasında kullanılabiliyor.
• Kâğıt: Su üzerinde tamamlanan kompozisyonun aktarıldığı yüzey.

UNESCO’nun ebru kaydında da geleneksel uygulamada doğal pigmentler ile öd kullanımına ve bilginin usta-çırak ilişkisi içerisinde aktarılmasına özellikle dikkat çekiliyor.

Ebruda Neden Her Çalışma Farklı?

Ebruyu diğer birçok süsleme sanatından ayıran temel özelliklerden biri, desenin hareketli bir yüzey üzerinde oluşturulması.

Kâğıt üzerinde kalemle çizim yapılırken sanatçı çizginin nereye gideceğini büyük ölçüde kontrol edebilir. Ebruda ise su, boya yoğunluğu, yüzey gerilimi ve daha önce bırakılan renkler yeni damlanın nasıl hareket edeceğini etkiliyor.

Sanatçı bütün bu değişkenleri deneyimiyle yönlendirse de su üzerindeki hareketin tamamen mekanik şekilde tekrarlanması mümkün değil.

Bu nedenle aynı renkler ve aynı araçlar kullanılsa dahi iki ebru çalışması birbirinin birebir kopyası haline gelmiyor.

Çocuklar açısından atölyenin en ilgi çekici bölümlerinden biri de tam olarak bu olacak: Tekne üzerinde görülen hareketli desenin kâğıda alındığı anda kalıcı hale gelmesini izlemek.

Battal Ebru Nedir?

Ebru sanatının temel uygulamalarından biri Battal Ebru.

Bu yöntemde renkler tekne üzerine belirli bir düzen içerisinde serpilir ve boya damlaları ayrıca biçimlendirilmeden kâğıda aktarılır.

Ortaya çıkan renk dağılımı, ebrunun en temel görsel özelliklerinden birini oluşturur.

Battal ebru birçok başka tekniğin başlangıç zemini olarak da değerlendirilebilir. Renklerin sıvı üzerinde nasıl açıldığını ve birbirleriyle nasıl ilişki kurduğunu anlamak açısından ebruya yeni başlayanların karşılaşabileceği temel uygulamalardan biridir.

Gelgit ve Taraklı Ebru Nasıl Oluşuyor?

Tekne üzerine bırakılan boyalara biz yardımıyla belirli yönlerde müdahale edildiğinde farklı desenler ortaya çıkıyor.

Gelgit ebruda renkler belirli yönlerde ileri ve geri hareketlerle şekillendiriliyor.

Taraklı ebruda ise boya yüzeyinden özel bir tarak geçirilerek tekrar eden çizgiler ve ritmik desenler elde ediliyor.

Bu yöntemler su üzerindeki rastlantısal renk dağılımının sanatçının kontrollü hareketleriyle farklı kompozisyonlara dönüştürülebileceğini gösteriyor.

Çiçekli Ebru Türk Ebru Sanatının Özel Uygulamalarından

Ebru denildiğinde akla çoğunlukla soyut renk desenleri gelse de sanat içerisinde çiçek motiflerinin oluşturulduğu uygulamalar da bulunuyor.

Özellikle Necmeddin Okyay ile özdeşleşen çiçekli ebru, ebru sanatının önemli gelişim aşamalarından biri olarak kabul ediliyor.

Lale, karanfil ve benzeri çiçeklerin su yüzeyindeki boya damlalarının dikkatle yönlendirilmesiyle oluşturulması, ebru sanatçısının tekne üzerindeki hâkimiyetini gösteren uygulamalardan biri.

Festivalde gerçekleştirilecek atölyenin amacı ise bütün ileri teknikleri öğretmekten çok, katılımcıların ebrunun temel çalışma prensibini uygulama içerisinde tanımasını sağlamak olacak.

Ebru Yalnızca Dekoratif Bir Sanat Değil

Ebru, günümüzde çoğunlukla çerçevelenmiş bağımsız sanat eserleri olarak görülse de tarihsel kullanım alanı kitap sanatlarıyla yakından ilişkili.

Kültür Portalı, ebrunun tarih boyunca kitap süslemede ve cilt ile kitap bloğunu birbirine bağlayan yan kâğıtlarda kullanıldığını belirtiyor. Osmanlı döneminde hat sanatçıları ve ebru ustalarının geliştirdiği farklı uygulamalarla sanatın zenginleştiği aktarılıyor.

Hat, tezhip, cilt ve ebru gibi sanatlar bu nedenle geleneksel kitap sanatları içerisinde zaman zaman birbirini tamamlayan uygulamalar olarak karşımıza çıkıyor.

Ebru UNESCO Listesinde Yer Alıyor

Ebru sanatının kültürel değeri uluslararası düzeyde de kayıt altına alınmış durumda.

“Ebru, Turkish art of marbling”, Türkiye adına 2014 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne dahil edildi.

UNESCO’nun değerlendirmesinde yalnızca ortaya çıkan eser değil, ebru bilgisinin ustalardan öğrencilere aktarılması ve sanatın insanlar arasında sosyal bağ kurulmasına katkı sağlaması da vurgulanıyor.

Bu nokta, Çanakkale Kültür Yolu Festivali’nde düzenlenen uygulamalı atölyeyi de anlamlı hale getiriyor. Bir geleneksel sanatın korunması yalnızca geçmişte üretilmiş eserlerin müzede saklanmasıyla değil, tekniğin yeni insanlara öğretilmesi ve uygulanmaya devam etmesiyle mümkün oluyor.

10 Kişilik Kontenjan Nedeniyle Ön Kayıt Önemli

Paylaşılan etkinlik bilgilerine göre Mustafa Çakar Ebru Atölyesi’nin kontenjanı 10 kişiyle sınırlı.

Atölyenin uygulamalı olması nedeniyle sınırlı katılımcıyla gerçekleştirilmesi, sanatçının katılımcılarla daha yakından ilgilenmesine ve herkesin tekne başında çalışma yapabilmesine imkân sağlıyor.

Kayıtlar atolyekayit.com üzerinden alınacak.

Özellikle 13.00’teki 7-15 yaş çocuk seansına katılmayı planlayan ailelerin etkinlik gününü beklemeden kayıt durumunu kontrol etmesi yararlı olacaktır.

Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar Nerede?

Ebru Atölyesi, Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar bölümünde gerçekleştirilecek.

Adres:
Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
Barbaros Mahallesi
17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale

Anadolu Hamidiye Tabyası, Çanakkale Kültür Yolu Festivali boyunca geleneksel sanat etkinliklerinin yoğunlaştığı başlıca festival noktalarından biri olacak.

29 Ağustos’taki programda Ebru Atölyesi’nin yanı sıra aynı Hangar alanında Çini Atölyesi, Yaşayan Miras Söyleşisi: Çanakkale Halıları ve festival boyunca devam eden Yaşayan Miras: Çanakkale Sergisi gibi programlar da bulunuyor.

29 Ağustos İçin Geleneksel Sanatlar Rotası Oluşturulabilir

Geleneksel sanatlara ilgi duyan ziyaretçiler için Anadolu Hamidiye Tabyası’nda aynı güne yayılan oldukça güçlü bir program bulunuyor.

Sabah 11.00-12.30 arasında Çini Atölyesi, saat 12.30’da Çanakkale Halıları söyleşisi, ardından 13.00’te çocuk ve 14.30’da yetişkin Ebru Atölyesi gerçekleştirilecek.

Festival boyunca açık olacak Yaşayan Miras: Çanakkale Sergisi de çini, seramik, ebru, tezhip, keçe ve hüsn-i hat gibi geleneksel sanat alanlarından örnekleri aynı mekânda ziyaretçilerle buluşturacak.

Bu nedenle geleneksel sanatlarla ilgilenen bir ziyaretçi için 29 Ağustos günü Anadolu Hamidiye Tabyası tek başına birkaç saatlik bir kültür rotasına dönüştürülebilir.

Çocukların Geleneksel Sanatlarla Tanışabileceği Uygulamalı Bir Etkinlik

Çanakkale Kültür Yolu Festivali çocuklara yönelik çok sayıda oyun ve eğlence programına ev sahipliği yapacak. Ebru Atölyesi ise çocukları geleneksel sanatın doğrudan üretim sürecine dahil etmesiyle bu programlar arasında farklı bir yerde duruyor.

Çocuklar yalnızca bitmiş bir ebru eserine bakmayacak; rengin tekneye nasıl bırakıldığını, su üzerinde nasıl yayıldığını ve oluşan desenin kâğıda nasıl aktarıldığını kendileri deneyimleyebilecek.

Bu da kültürel mirası soyut bir kavram olmaktan çıkarıp çocukların doğrudan dokunabileceği ve üretebileceği bir deneyime dönüştürecek.

Mustafa Çakar ile Ebru Atölyesi 29 Ağustos’ta

Çanakkale Kültür Yolu Festivali’nin ilk gününde geleneksel sanatları uygulamalı biçimde deneyimlemek isteyenler için Mustafa Çakar Ebru Atölyesi, Anadolu Hamidiye Tabyası’nın dikkat çeken programlarından biri olacak.

Renklerin su üzerindeki hareketini gözlemlemek, geleneksel ebru malzemelerini tanımak ve kendi çalışmasını hazırlamak isteyen katılımcılar iki ayrı seansta etkinliğe katılabilecek.

29 Ağustos 2026 Cumartesi günü çocuklar için 13.00-14.00, yetişkinler için 14.30-15.30 saatlerinde Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da gerçekleştirilecek Ebru Atölyesi’ne sanatçı Mustafa Çakar eşlik edecek.