Zeynep Funda Yeğen ile Ebru Atölyesi 31 Ağustos’ta Çanakkale’de

Çanakkale Kültür Yolu Festivali, geleneksel Türk süsleme sanatlarının en zarif örneklerinden ebruyu uygulamalı bir sanat buluşmasıyla ziyaretçilerle buluşturacak. Ebru sanatçısı Zeynep Funda Yeğen’in gerçekleştireceği yetişkin Ebru Atölyesi, 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü 13.30–15.00 saatleri arasında Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da düzenlenecek.

Festival programında aynı gün çocuklar için 12.00–13.00 saatleri arasında ayrı bir seans da bulunuyor. Böylece ebru sanatı, gün içerisinde hem çocuklarla hem de yetişkin katılımcılarla iki farklı uygulamalı programda buluşacak.

Yetişkin Ebru Atölyesi Ne Zaman?

Zeynep Funda Yeğen eşliğindeki yetişkin programı 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 13.30’da başlayacak ve 15.00’e kadar devam edecek. Güncel festival programı sanatçı, tarih, saat ve mekân bilgilerini doğruluyor.

Etkinliğin temel bilgileri:

• Etkinlik: Ebru Atölyesi
• Sanatçı: Zeynep Funda Yeğen
• Tarih: 31 Ağustos 2026 Pazartesi
• Yetişkin seansı: 13.30–15.00
• Çocuk seansı: 12.00–13.00
• Yer: Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
• Adres: Barbaros Mahallesi, 17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale
• Kontenjan: Her seans için 10 kişi
• Kayıt: atolyekayit.com üzerinden

Yalnızca 10 kişilik kontenjan bulunması nedeniyle atölyeye katılmak isteyenlerin kayıtlarını erken tamamlamaları uygun olacaktır.

Ebru Sanatı Nedir?

Ebru, özel olarak hazırlanmış yoğunlaştırılmış sıvının yüzeyine bırakılan renklerle desen oluşturulması ve bu desenin kâğıda aktarılması esasına dayanan geleneksel bir Türk kâğıt süsleme sanatı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı ebruyu, tekneye alınan su üzerinde boyalarla hazırlanan desenlerin kâğıda aktarılmasıyla gerçekleştirilen geleneksel bir sanat olarak tanımlıyor.

Ebru çalışmasında sanatçı doğrudan kâğıdı boyamıyor. Desen önce suyun üzerinde oluşuyor.

Fırçadan tekneye bırakılan renkler yüzeyde yayılıyor. Sanatçı, boyaların doğal hareketini koruyabileceği gibi biz veya tarak kullanarak renkleri farklı yönlere de hareket ettirebiliyor.

Kompozisyon tamamlandığında kâğıt yüzeye yatırılıyor ve su üzerindeki desen tek hareketle kâğıda aktarılıyor.

Ebru Neden Tekrarı Olmayan Bir Sanat?

Ebrunun en dikkat çekici özelliklerinden biri, ortaya çıkan çalışmanın birebir aynısının yeniden oluşturulmasının son derece zor olması.

Boyanın tekneye düşme noktası, miktarı, sıvının yoğunluğu, önceki renklerin hareketi ve sanatçının kullandığı araçlar her çalışmada sonucu değiştiriyor.

Kültür Portalı da su, renk ve sanatçının müdahalesinin birleşmesi nedeniyle her ebru çalışmasının kendine özgü olduğunu vurguluyor.

Bu nedenle ebru, önceden çizilmiş bir kompozisyonun mekanik biçimde kopyalanmasından çok, sanatçının kontrolü ile malzemenin doğal hareketinin birlikte şekillendirdiği bir üretim süreci.

Zeynep Funda Yeğen Eşliğinde Uygulamalı Deneyim

31 Ağustos programı bir sergi veya gösteri değil, doğrudan katılımcının üretim sürecine dahil olduğu uygulamalı bir atölye.

Festival programında çocuk ve yetişkin katılımcıların Zeynep Funda Yeğen eşliğinde kendi özgün ebru çalışmalarını hazırlayacağı özellikle belirtiliyor.

Bu nedenle atölye, ebruyu daha önce yalnızca çerçevelenmiş eserlerde veya kitaplarda görmüş yetişkinler açısından sanatın arkasındaki çalışma mantığını anlamak için farklı bir fırsat sunuyor.

Katılımcı renklerin tekne üzerindeki davranışını gözlemleyebilecek, kullanılan temel araçlarla tanışabilecek ve oluşturduğu deseni kâğıda aktarma sürecini deneyimleyebilecek.

Ebruda Kitre Ne İşe Yarıyor?

Ebru sanatında kullanılan sıvı, normal sudan farklı bir kıvama sahip.

Geleneksel yöntemde suyun yoğunluğunu artırmak amacıyla kitre gibi bitkisel esaslı malzemeler kullanılıyor. Kültür Portalı kitreyi, ebru suyunun yoğunlaştırılmasında kullanılan temel geleneksel malzemelerden biri olarak açıklıyor.

Suyun yoğunluğunun artırılması, boyaların hemen dibe çökmesini önleyerek yüzey üzerinde çalışılmasına imkân sağlıyor.

Ebrucu için teknenin doğru hazırlanması, ortaya çıkacak desenin niteliğini doğrudan etkileyen temel aşamalardan biri.

Boyalar Su Üzerinde Nasıl Yayılıyor?

Geleneksel ebru uygulamalarında hazırlanan pigmentlerin tekne yüzeyinde kontrollü biçimde açılması gerekiyor.

Bunun için kullanılan temel malzemelerden biri öd.

UNESCO ve Kültür Portalı’nın ebru tanımlarında doğal pigmentlerin öd ile hazırlanarak yoğunlaştırılmış sıvının üzerine bırakıldığı belirtiliyor.

Öd miktarı boyanın yüzey üzerindeki yayılma davranışını etkileyebiliyor.

Bu nedenle ebruda renk seçimi kadar pigmentin hazırlanması da ustalığın bir parçası.

Geleneksel Ebru Fırçaları

Ebru sanatında boya tekne yüzeyine fırça yardımıyla serpiliyor.

Geleneksel uygulamada at kılı ve gül dalından hazırlanan fırçalar uzun yıllardır kullanılan araçlar arasında.

Fırçanın esnek yapısı, pigmentin yüzeye kontrollü damlacıklar halinde bırakılmasına yardımcı oluyor.

Bununla birlikte “ebruda yalnızca tek tip fırça kullanılabilir” şeklinde mutlak bir yaklaşım doğru değil. Geleneksel sanatın özü korunurken sanatçıların kullandığı araçlarda ve çalışma yöntemlerinde uygulamaya bağlı farklılıklar bulunabiliyor.

Biz Nedir?

Biz, ebru teknesindeki renklerin yönlendirilmesinde kullanılan ince metal araçlardan biri.

Renk damlasının içinden veya kenarından geçirilen biz sayesinde şekiller uzatılabiliyor, çizgiler oluşturulabiliyor ve farklı desenler hazırlanabiliyor.

Özellikle Hatip Ebrusu ve çiçekli ebru gibi daha kontrollü kompozisyonlarda biz önemli araçlardan biri haline geliyor.

Battal Ebru Ebrunun Temel Uygulamalarından

Ebru sanatına ilişkin en fazla karşılaşılan terimlerden biri Battal Ebru.

Bu yöntemde renkler fırçayla tekne yüzeyine bırakılıyor ve boyalara ek biçimlendirme yapılmadan ortaya çıkan doğal dağılım kâğıda aktarılıyor.

Battal Ebru, renklerin tekne üzerindeki doğal davranışını doğrudan gösterdiği için ebru sanatının temel uygulamalarından biri olarak kabul ediliyor.

Daha karmaşık pek çok kompozisyonun başlangıç zemini olarak da kullanılabiliyor.

Gelgit Ebru

Gelgit ebruda renkler tekne üzerinde serbest bırakıldıktan sonra biz yardımıyla düzenli hareketler yapılıyor.

Renklerin belirli yönde ileri ve geri çekilmesi sayesinde yüzeyde paralel ve ritmik çizgiler meydana geliyor.

Bu teknik, ebru sanatında sanatçının desene müdahalesinin daha belirgin hale geldiği uygulamalardan biri.

Taraklı Ebru

Taraklı ebru, özel hazırlanmış ebru tarağının tekne yüzeyinden geçirilmesiyle elde ediliyor.

Tarağın çok sayıda ucu renkleri aynı anda hareket ettirdiğinden yüzeyde düzenli ve tekrarlayan desenler oluşuyor.

Kültür Portalı koleksiyonlarında geleneksel Taraklı Ebru örnekleri de bulunuyor.

Tarağın yönü veya hareket biçimi değiştirilerek farklı görsel sonuçlara ulaşılabiliyor.

Hatip Ebrusu

Hatip Ebrusu, ebru sanatında kontrollü renk düzenlemelerinin en tanınan örneklerinden.

Belirli noktalara farklı renklerin iç içe damlatılmasıyla dairesel alanlar oluşturuluyor. Ardından biz yardımıyla bu alanlara müdahale edilerek yıldız, yürek veya farklı dekoratif şekiller meydana getirilebiliyor.

Bu teknik, renklerin serbest hareketiyle sanatçının bilinçli müdahalesini aynı kompozisyonda buluşturuyor.

Çiçekli Ebru ve Necmeddin Okyay

Türk ebru sanatının gelişiminde Necmeddin Okyay önemli bir yere sahip.

Okyay’ın geliştirdiği çiçekli ebru yaklaşımıyla lale, karanfil, sümbül ve benzeri çiçek biçimleri su yüzeyinde oluşturulmaya başlandı.

Kültür Portalı’nın ebru koleksiyonlarında günümüzde de lale ve farklı çiçek kompozisyonlarının örnekleri yer alıyor.

Bu yaklaşım ebrunun yalnızca soyut renk hareketlerinden oluşmadığını, sanatçının belirgin bitkisel kompozisyonlar da oluşturabildiğini gösteriyor.

Ebru Tarihte Nerelerde Kullanıldı?

Bugün ebru eserleri çoğunlukla bağımsız sanat çalışmaları olarak sergileniyor.

Ancak tarihsel olarak ebru özellikle kitap sanatlarıyla yakın ilişki içerisinde gelişti.

Kültür Portalı, ebrunun kitap ciltlerinde yan kâğıdı olarak, hat eserlerinin çevresinde, murakka kenarlarında ve çeşitli kitap süslemelerinde kullanıldığını belirtiyor.

Bu nedenle ebru; hat, tezhip ve cilt sanatı gibi geleneksel sanatlarla da güçlü bir tarihsel bağ taşıyor.

Ebru UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde

Ebru sanatının uluslararası kültürel miras açısından da önemli bir statüsü bulunuyor.

Ebru, Turkish art of marbling, Türkiye adına 2014 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne kaydedildi.

UNESCO’nun değerlendirmesinde yalnızca ortaya çıkan ebru eserleri değil, sanatın yapım bilgisinin usta-çırak ilişkisi ve uygulamalı eğitim yoluyla yeni kuşaklara aktarılması da önem taşıyor.

Bu açıdan Kültür Yolu Festivali’ndeki atölye gibi uygulamalı çalışmalar, ebru sanatının yalnızca sergilenmesi değil yaşatılması açısından da değerli.

Yetişkinler İçin Neden İlgi Çekici?

Ebru çoğu zaman çocuk etkinlikleriyle ilişkilendirilse de yetişkinler açısından da farklı bir yaratıcı deneyim sunuyor.

Bir yandan renk seçimi ve kompozisyon üzerinde karar verilirken diğer yandan su üzerindeki hareketin tamamen kontrol edilemeyeceğinin kabul edilmesi gerekiyor.

Bu durum ebruyu klasik çizim veya boyama çalışmalarından ayırıyor.

Katılımcı sürekli olarak ortaya çıkan yeni duruma göre karar veriyor. Bu nedenle aynı çalışma içerisinde gözlem, dikkat, sabır ve yaratıcı müdahale birlikte kullanılıyor.

31 Ağustos programındaki 90 dakikalık yetişkin seansı, çocuk programından daha uzun tutulmuş durumda. Güncel festival programı yetişkin atölyesinin 13.30–15.00 arasında gerçekleştirileceğini doğruluyor.

Atölye Neden 10 Kişiyle Sınırlı?

Ebru doğrudan tekne başında gerçekleştirilen uygulamalı bir sanat olduğu için katılımcı sayısının sınırlı olması önemli.

Her katılımcının malzemelere erişebilmesi, tekne üzerinde çalışma yapabilmesi ve sanatçıdan yönlendirme alabilmesi gerekiyor.

Her seansın 10 kişiyle sınırlandırılması, daha kontrollü ve uygulama ağırlıklı bir çalışma ortamı oluşmasına yardımcı olacak.

Kayıtlar atolyekayit.com üzerinden alınacak.

Ebru Atölyesi Nerede?

Atölye Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar bölümünde gerçekleştirilecek.

Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
Barbaros Mahallesi
17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale

Anadolu Hamidiye Tabyası, 1890’ların başlarında II. Abdülhamid döneminde Çanakkale Boğazı’nın savunulması amacıyla inşa edildi. Günümüzde restore edilmiş yapıların çevresindeki geniş alan müze, kültür ve etkinlik programları için kullanılıyor.

31 Ağustos’ta Hamidiye Tabyası’nda Geleneksel Sanat Rotası

Zeynep Funda Yeğen’in atölyesi tek başına değerlendirilmek zorunda değil.

Anadolu Hamidiye Tabyası, festival boyunca Yaşayan Miras: Çanakkale Sergisi ve Yaşayan Miras Kısa Film Gösterimleri gibi geleneksel sanat temalı programlara da ev sahipliği yapıyor.

Bu nedenle 31 Ağustos’ta yetişkin ebru seansına katılan ziyaretçiler, atölye öncesi veya sonrasında aynı alandaki yaşayan miras etkinliklerini de inceleyebilir.

Böylece yalnızca ebru teknesinde kısa bir uygulama yapmak yerine geleneksel sanatların farklı üretim biçimlerini kapsayan daha geniş bir kültür rotası oluşturulabilir.

Çocuk ve Yetişkin Ebru Seanslarını Karıştırmamak Gerekiyor

31 Ağustos programında iki farklı seans bulunuyor:

Çocuk Ebru Atölyesi

• 12.00–13.00
• Zeynep Funda Yeğen
• Çocuk katılımcılara yönelik program

Yetişkin Ebru Atölyesi

• 13.30–15.00
• Zeynep Funda Yeğen
• Yetişkin katılımcılara yönelik program

Festivalin yayımlanan günlük programında bu ayrım açık biçimde yapılıyor.

Dolayısıyla bu sayfa yetişkin seansına, daha önceki 7–15 yaş bilgisi bulunan sayfa ise çocuk seansına odaklanırsa içeriklerin birbirini tekrar etmesi önlenebilir.

Renklerin Su Üzerindeki Yolculuğu 31 Ağustos’ta Başlayacak

Ebru sanatında renk önce suya bırakılıyor, yüzeyde şekilleniyor ve ancak son aşamada kâğıda aktarılıyor.

Ortaya çıkan desenin tamamen önceden belirlenememesi, her çalışmaya kendi karakterini kazandırıyor.

Çanakkale Kültür Yolu Festivali kapsamındaki Zeynep Funda Yeğen Ebru Atölyesi de yetişkin katılımcılara bu üretim sürecini doğrudan deneyimleme fırsatı sunacak.

Zeynep Funda Yeğen’in yetişkin Ebru Atölyesi, 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü saat 13.30–15.00 arasında Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da gerçekleştirilecek. Aynı gün çocuk seansı 12.00–13.00 arasında yapılacak