Ebru Atölyesi Çanakkale’de: Mustafa Çakar ile Renklerin Su Üzerindeki Yolculuğu

Çanakkale Kültür Yolu Festivali, geleneksel Türk sanatlarının en özgün örneklerinden ebruyu uygulamalı bir etkinlikle sanatseverlerle buluşturuyor. Sanatçı Mustafa Çakar’ın katılımıyla gerçekleştirilecek Ebru Atölyesi, 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da düzenlenecek.

Su, renk ve hareketin her çalışmada farklı bir sonuç ortaya çıkardığı ebru sanatını yakından tanımak isteyen çocuklar ve yetişkinler için ayrı seanslar hazırlanacak.

Festival programına göre çocuklara yönelik Ebru Atölyesi 13.00-14.00, yetişkinlere yönelik seans ise 14.30-15.30 saatleri arasında gerçekleştirilecek. Atölyede katılımcılar Mustafa Çakar eşliğinde ebru sanatının temel çalışma prensiplerini tanırken kendi özgün çalışmalarını oluşturma fırsatı da bulacak.

Mustafa Çakar Ebru Atölyesi Ne Zaman?

Çanakkale’deki Ebru Atölyesi, Kültür Yolu Festivali’nin ilk günü olan 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü gerçekleştirilecek.

Program iki ayrı gruba ayrılıyor:

• Çocuk Ebru Atölyesi: 13.00 – 14.00
• Yetişkin Ebru Atölyesi: 14.30 – 15.30
• Sanatçı: Mustafa Çakar
• Yer: Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
• Adres: Barbaros Mahallesi, 17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale
• Çocuk yaş grubu: 7-15 yaş
• Kontenjan: 10 kişi
• Ön kayıt: atolyekayit.com üzerinden
• Etkinlik: Çanakkale Kültür Yolu Festivali 2026 kapsamında

Atölyenin sınırlı kontenjanla gerçekleştirilmesi nedeniyle programa katılmak isteyenlerin kayıt durumunu etkinlik öncesinde kontrol etmeleri önem taşıyor.

Ebru Sanatı Nedir?

Ebru, yoğunluğu artırılmış bir sıvının yüzeyine bırakılan renklerin çeşitli araçlarla biçimlendirilmesi ve ortaya çıkan desenin kâğıda aktarılması esasına dayanan geleneksel bir Türk kâğıt süsleme sanatıdır.

Ebru sanatçısı renkleri doğrudan kâğıda uygulamaz. Kompozisyon önce tekne içerisindeki sıvının yüzeyinde meydana gelir.

Fırçadan düşen her boya damlası yüzeyde yayılır. Sanatçı renkleri serbest bırakabileceği gibi biz veya tarak gibi araçlarla desen üzerinde yönlendirmeler de yapabilir.

Kompozisyon tamamlandığında kâğıt suyun yüzeyine dikkatlice yatırılır. Su üzerindeki desen tek seferde kâğıda aktarılır ve böylece geçici bir görüntü kalıcı bir sanat eserine dönüşür.

Ebrunun en etkileyici özelliklerinden biri de tam olarak burada ortaya çıkar: Su üzerindeki hareket aynı koşullarda bile birebir tekrar edilemediği için her çalışma kendine özgü bir karakter taşır.

Ebru Sanatı UNESCO Kültürel Miras Listesinde

Ebru yalnızca geleneksel bir süsleme yöntemi değil, kuşaktan kuşağa aktarılan önemli bir kültürel miras unsuru.

“Ebru, Turkish art of marbling” 2014 yılında Türkiye adına UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne kaydedildi.

UNESCO’nun ebru tanımında renk pigmentlerinin hazırlanmış sıvı yüzeyine serpilmesi, farklı desenlerin oluşturulması ve daha sonra görüntünün kâğıda aktarılması süreci öne çıkıyor.

Ebru bilgisinin usta-çırak ilişkisi ve uygulamalı eğitim aracılığıyla aktarılması da sanatın yaşayan miras özelliğinin önemli bir parçasını oluşturuyor.

Ebru Atölyesinde Katılımcıları Nasıl Bir Deneyim Bekliyor?

29 Ağustos’taki etkinlik klasik bir sergi ziyaretinden farklı olacak.

Katılımcılar yalnızca daha önce hazırlanmış ebru çalışmalarını incelemek yerine sanatın oluşum sürecini uygulama içerisinde görebilecek.

Tekne yüzeyine bırakılan renklerin nasıl açıldığı, renklerin birbirleriyle nasıl ilişki kurduğu ve desenin hangi araçlarla yönlendirilebildiği atölye ortamında daha kolay anlaşılabilecek.

Ardından su üzerinde hazırlanan kompozisyonun kâğıda aktarılmasıyla çalışma tamamlanacak.

Festival programında da Mustafa Çakar eşliğindeki atölyenin çocuk ve yetişkin katılımcıların tekrarı olmayan kendi çalışmalarını oluşturabilecekleri uygulamalı bir program olacağı belirtiliyor.

Çocuk Ebru Atölyesi 13.00’te Başlayacak

Çocuklara ayrılan ilk seans 13.00-14.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek.

Paylaşılan etkinlik koşullarına göre bu bölüm 7-15 yaş arasındaki çocuklara yönelik olacak.

Ebru, çocukların sonucu önceden tamamen belirlenemeyen yaratıcı bir süreçle karşılaşmaları açısından farklı bir sanat deneyimi sunuyor.

Çocuk önce rengini seçiyor, ardından boyanın su üzerindeki hareketini gözlemliyor. Daha sonra ister doğal yayılımı koruyor ister uygun araçlarla desene müdahale ediyor.

Çalışma kâğıda alındığında ise birkaç dakika önce yalnızca su yüzeyinde bulunan desen fiziksel bir esere dönüşüyor.

Bu süreç çocukların renk, desen, dikkat, gözlem ve yaratıcı karar verme becerilerini aynı etkinlik içerisinde kullanmasına imkân sağlıyor.

Yetişkinler İçin Ebru Atölyesi 14.30’da

Çocuk seansının ardından 14.30-15.30 saatleri arasında yetişkinlere yönelik Ebru Atölyesi gerçekleştirilecek.

Geleneksel sanatlara ilgi duyan ancak daha önce ebru deneyimi yaşamamış yetişkinler de Mustafa Çakar eşliğinde sanatın temel uygulama sürecini yakından tanıyabilecek.

Özellikle ebruyu daha önce yalnızca kitap kapaklarında, sergilerde veya çerçevelenmiş eserlerde gören ziyaretçiler için teknenin başındaki üretim süreci, sanatın nasıl meydana geldiğini anlamak açısından farklı bir deneyim sunacak.

Geleneksel Ebruda Hangi Malzemeler Kullanılıyor?

Ebru sanatının kendine özgü araç ve malzemeleri bulunuyor.

Geleneksel uygulamalarda yoğunlaştırılmış sıvı, pigmentler, öd, fırça, biz, tarak ve kâğıt üretim sürecinin temel parçaları arasında yer alıyor.

Ebru Teknesi

Ebru deseninin oluşturulduğu geniş ve sığ kaptır. Hazırlanan yoğunlaştırılmış sıvı tekne içerisine alınır ve renklerin çalışılacağı yüzey meydana getirilir.

Kitre ve Yoğunlaştırıcılar

Geleneksel ebru uygulamalarında suyun yoğunluğunu artırmak amacıyla kitre gibi malzemeler kullanılmıştır. Günümüzde kullanılan hazırlama yöntemleri ve malzemeler sanatçının tercih ettiği tekniğe göre değişebilir.

Boyalar

Geleneksel ebruda doğal pigmentlerden yararlanılması önemli bir uygulamadır. UNESCO’nun ebru tanımında da doğal pigmentlerden renk elde edilmesine özellikle değiniliyor.

Öd

Geleneksel yöntemde boyanın yüzeyde açılmasını ve diğer renklerle ilişkisini düzenlemeye yardımcı olan malzemelerden biridir. UNESCO’nun ebru kaydında da pigmentlerin birkaç damla öküz ödüyle hazırlanmasından söz ediliyor.

Fırçalar

Boyanın kontrollü biçimde tekne yüzeyine serpilmesini sağlar. Geleneksel ebru fırçalarında at kılı ve gül dalı kullanımı bilinen uygulamalardan biridir.

Biz ve Tarak

Biz, su yüzeyindeki boyalara müdahale edilerek farklı şekiller oluşturulmasında kullanılan ince araçtır. Tarak ise düzenli ve tekrarlayan desenlerin hazırlanmasına yardımcı olur.

Battal Ebru Nedir?

Ebru sanatının temel uygulamalarından biri Battal Ebru olarak bilinir.

Bu yöntemde boyalar fırçayla tekne yüzeyine serpilir ve ortaya çıkan renk dağılımına ayrıca biçim verilmeden desen kâğıda aktarılır.

Suyun ve rengin doğal hareketini doğrudan gösterdiği için Battal Ebru, sanatın temel mantığını anlamak açısından önemli uygulamalardan biridir.

Diğer birçok ebru çeşidinin başlangıç zemini de Battal Ebru üzerinden geliştirilebilir.

Gelgit Ebru Nasıl Yapılıyor?

Gelgit ebruda tekne yüzeyine bırakılan boyalar bir biz yardımıyla belirli yönlerde hareket ettirilir.

Aracın su üzerinde ileri ve geri hareket ettirilmesi renklerin düzenli çizgiler oluşturmasını sağlar.

İlk bakışta rastlantısal biçimde yayılmış görünen boya damlaları böylece sanatçının müdahalesiyle daha ritmik bir düzene dönüşür.

Taraklı Ebru Nedir?

Taraklı ebruda özel hazırlanmış ebru tarağı kullanılır.

Tarak teknenin yüzeyinden geçirildiğinde renklerin aynı anda çok sayıda noktadan yönlendirilmesi mümkün olur.

Ortaya çıkan düzenli ve tekrarlayan çizgiler ebru sanatının en kolay tanınan desenlerinden bazılarını oluşturur.

Tarağın farklı yönlerde veya farklı aralıklarla kullanılması sonucunda birbirinden farklı kompozisyonlar meydana gelebilir.

Hatip Ebrusu Nasıl Oluşturuluyor?

Hatip Ebrusu’nda renkler belirli noktalara iç içe damlatılarak dairesel alanlar oluşturulur.

Bu renk halkaları daha sonra biz yardımıyla farklı yönlere çekilerek çiçeği, yıldızı veya farklı dekoratif biçimleri hatırlatan desenlere dönüştürülebilir.

Teknik, sanatçının su yüzeyindeki renkler üzerindeki kontrolünü daha belirgin biçimde gösteren geleneksel ebru çeşitlerinden biri olarak bilinir.

Çiçekli Ebru ve Necmeddin Okyay

Ebru sanatının gelişiminde önemli isimlerden biri Necmeddin Okyay.

Okyay’ın geliştirdiği çiçekli ebru uygulamaları sayesinde su yüzeyinde lale, karanfil, sümbül ve benzeri çiçek biçimlerinin oluşturulması ebru sanatında ayrı bir üslup haline geldi.

Bu çalışmalar “Necmeddin Ebrusu” adıyla da anılıyor.

Soyut renk dağılımlarından belirgin çiçek kompozisyonlarına geçiş, ebru sanatının teknik ve estetik imkânlarının ne kadar geniş olduğunu gösteriyor.

Yazılı Ebru ile Hat Sanatı Aynı Yüzeyde Buluşuyor

Ebru sanatının geleneksel kitap sanatlarıyla güçlü bir ilişkisi bulunuyor.

Bunun dikkat çekici örneklerinden biri yazılı veya akkase ebru uygulamaları.

Belirli alanların ebru boyasını almaması sağlanarak yazı ya da desenlerin yüzeyde farklı biçimde görünmesi mümkün olabiliyor.

Bu yöntem özellikle hat sanatıyla ebrunun aynı eser içerisinde buluşmasına imkân veren uygulamalardan biri.

Ebrunun tarih boyunca kitap kaplarında, yan kâğıtlarda ve farklı kitap süslemelerinde kullanılması da bu ilişkinin önemli parçalarından biri.

Ebru Neden “Yaşayan Miras”?

Bir ebru eserini müzede veya sergide korumak kültürel mirasın yalnızca bir bölümünü korumak anlamına geliyor.

Sanatın gerçekten yaşamaya devam edebilmesi için boyanın nasıl hazırlanacağı, teknenin nasıl kullanılacağı, fırçanın nasıl tutulacağı ve renklerin su üzerinde nasıl yönlendirileceği gibi uygulama bilgilerinin de yeni kuşaklara aktarılması gerekiyor.

UNESCO’nun ebru değerlendirmesinde de sanatın bilgi ve becerilerinin sözlü anlatım ve uygulamalı usta-çırak ilişkisiyle aktarılması özellikle vurgulanıyor.

Çanakkale Kültür Yolu Festivali’ndeki uygulamalı atölye bu açıdan yalnızca eğlenceli bir sanat etkinliği değil, geleneksel sanat bilgisinin yeni katılımcılarla buluştuğu bir kültürel aktarım ortamı niteliği taşıyor.

10 Kişilik Kontenjan Nedeniyle Ön Kayıt Önemli

Paylaşılan etkinlik bilgilerine göre Ebru Atölyesi 10 kişilik kontenjanla gerçekleştirilecek.

Uygulamalı sanat atölyelerinde katılımcı sayısının sınırlı tutulması, herkesin çalışma alanına ve malzemelere erişebilmesi açısından önem taşıyor.

Aynı zamanda sanatçı Mustafa Çakar’ın çalışma sırasında katılımcılarla daha yakından ilgilenebilmesine imkân sağlıyor.

Kayıtların atolyekayit.com üzerinden alınacağı belirtiliyor.

Özellikle çocuklar için düzenlenen 13.00 seansına katılmayı planlayan ailelerin kontenjan durumunu etkinlik gününden önce kontrol etmeleri yararlı olacaktır.

Ebru Atölyesi Nerede?

Etkinlik Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar bölümünde gerçekleştirilecek.

Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar
Barbaros Mahallesi
17020 Çanakkale Merkez / Çanakkale

Anadolu Hamidiye Tabyası, Çanakkale Kültür Yolu Festivali boyunca geleneksel sanatlar ve yaşayan miras etkinliklerinin yoğunlaşacağı önemli festival noktalarından biri olacak.

29 Ağustos’ta Hamidiye Tabyası’nda Geleneksel Sanatlar Günü

Ebru Atölyesi’nin gerçekleştirileceği 29 Ağustos günü Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da geleneksel sanatlarla ilgilenen ziyaretçiler için birbirini tamamlayan farklı etkinlikler bulunuyor.

Aynı gün Gamze Yüksel’in Çini Atölyesi, Yaşayan Miras Söyleşisi: Çanakkale Halıları ve Mustafa Çakar’ın çocuk ve yetişkinlere yönelik Ebru Atölyesi gerçekleştirilecek.

Festival boyunca devam edecek Yaşayan Miras: Çanakkale Sergisi de çini, seramik, ebru, tezhip, keçe ve hüsn-i hat gibi geleneksel sanat alanlarını aynı mekânda ziyaretçilerle buluşturacak.

Bu nedenle Anadolu Hamidiye Tabyası, 29 Ağustos’ta yalnızca tek bir etkinliğe katılmak yerine geleneksel sanatlar üzerine birkaç saatlik bir festival rotası oluşturmak isteyen ziyaretçiler için önemli bir durak olacak.

Mustafa Çakar ile Ebru Atölyesi 29 Ağustos’ta

Rengin suyla buluştuğu, sanatçının müdahalesiyle şekillendiği ve tek bir hareketle kâğıda aktarıldığı ebru sanatı, Çanakkale Kültür Yolu Festivali’nin ilk gününde uygulamalı olarak deneyimlenebilecek.

Çocuklar ve yetişkinler için ayrı programlanan etkinlik, geleneksel Türk sanatını yalnızca izlemek yerine doğrudan üretim sürecinin içerisinde keşfetme fırsatı sunacak.

Mustafa Çakar Ebru Atölyesi, 29 Ağustos 2026 Cumartesi günü Anadolu Hamidiye Tabyası Hangar’da gerçekleştirilecek. Çocuk seansı 13.00-14.00, yetişkin seansı ise 14.30-15.30 saatleri arasında yapılacak.